Bạn đang sở hữu một khối Rubik, nhưng sau một thời gian sử dụng, nó bắt đầu có dấu hiệu rít, kẹt và vô cùng khó xoay? Điều này không chỉ làm giảm tốc độ giải (solve) mà còn mang lại cảm giác vô cùng khó chịu, làm mất đi sự hứng thú với bộ môn cubing. Giải pháp hoàn hảo lúc này chính là làm trơn rubik để khôi phục lại phong độ ban đầu cho chiếc cube của bạn.
Thay vì phải tốn nhiều tiền để mua các loại lube (chất bôi trơn) đắt đỏ hay mua một khối Rubik mới, bạn hoàn toàn có thể tự bảo dưỡng chiếc Rubik của mình ngay tại nhà. Bài viết này sẽ hướng dẫn chi tiết các mẹo làm trơn nhanh chóng, tiết kiệm chi phí bằng những vật dụng vô cùng quen thuộc và dễ tìm. Cùng tìm hiểu ngay để khối Rubik của bạn mượt mà như mới nhé!
Trước khi bắt tay vào việc bảo dưỡng, chúng ta cần hiểu rõ nguyên nhân khiến khối Rubik bị giảm hiệu năng. Thông thường, một khối Rubik bị rít xuất phát từ ba lý do chính:
Nhiều người mới chơi (newbie) thường bỏ qua bước bảo dưỡng vì nghĩ rằng nó không thực sự cần thiết. Tuy nhiên, dưới góc độ của những cuber chuyên nghiệp, việc làm trơn là một thủ tục bắt buộc để tối ưu hóa hiệu suất.
Để quá trình làm trơn diễn ra thuận lợi, bạn hãy chuẩn bị sẵn các vật dụng sau đây. Đây đều là những món đồ rất dễ tìm thấy trong nhà:
Đây là bước quan trọng nhất quyết định độ bền của Rubik. Rất nhiều người đã vô tình làm hỏng khối Rubik của mình vì sử dụng sai chất bôi trơn. Bảng dưới đây sẽ phân tích các loại chất liệu bạn có thể tận dụng hoặc cần tránh xa.
| Loại chất bôi trơn | Ưu điểm nổi bật | Nhược điểm / Rủi ro | Đánh giá độ phù hợp |
|---|---|---|---|
| Dầu Silicone dạng xịt (WD-40 Specialist Silicone) | Giảm ma sát cực tốt, an toàn cho nhựa, giá thành rẻ khi tính trên dung tích lớn. | Dạng xịt dễ làm lem ra ngoài, khó kiểm soát liều lượng tra vào Rubik. | Rất tốt (Lựa chọn thay thế hoàn hảo cho Lube chuyên dụng). |
| Dầu Baby Oil (Dầu khoáng) | Dễ tìm mua, giá cực rẻ, làm trơn ngay lập tức. | Dễ bám bụi, có thể làm nhựa bị giòn hoặc nứt vỡ nếu sử dụng trong thời gian quá dài. | Chỉ nên dùng tạm thời. |
| Dầu ăn / Dầu máy khâu | Có sẵn trong bếp, làm trơn tạm thời. | Thu hút kiến và côn trùng, có mùi khó chịu, phá hủy kết cấu nhựa, làm chảy nhựa. | Tuyệt đối KHÔNG nên dùng. |
| Vaseline (Sáp nẻ) | Dễ tìm. | Quá đặc, làm Rubik trở nên cực kỳ ì ạch và dính chặt vào nhau. | Không nên dùng. |
| Lube chuyên dụng (Gan Lube, MoYu Lube, Maru) | Thiết kế riêng cho Rubik, an toàn tuyệt đối, hiệu năng cao nhất. | Giá thành khá cao so với dung tích nhỏ, cần đặt mua tại các shop chuyên dụng. | Tối ưu nhất nếu có ngân sách. |
Lời khuyên chuyên gia: Nếu bạn muốn tiết kiệm tối đa, hãy mua một chai xịt Silicone (lưu ý: phải là loại Silicone bôi trơn, không phải WD-40 tẩy rỉ sét thông thường) hoặc mua các lọ lube chuyên dụng giá rẻ như QiYi M-Lube, Gan Lube V2 để đảm bảo an toàn tuyệt đối cho khối Rubik yêu quý của bạn.
Sau khi đã chọn được chất bôi trơn phù hợp, hãy thực hiện theo quy trình 4 bước chuẩn chuyên gia dưới đây. Quá trình này không chỉ làm trơn mà còn làm sạch hoàn toàn khối cube của bạn.
Để làm sạch sâu, bạn cần tháo rời khối Rubik (disassemble). Đừng lo lắng, việc này rất đơn giản:
Lõi là nơi chịu lực và tạo ra tiếng kêu "xoèn xoẹt" của lò xo nếu bị khô.
Đây là bước quyết định tốc độ của khối Rubik.
Sau khi tra lube, chất bôi trơn chưa thể tự trải đều khắp bề mặt. Bạn cần thực hiện quá trình break-in:
Trong quá trình tự làm trơn rubik tại nhà, rất nhiều bạn mắc phải các sai lầm dẫn đến việc hỏng hóc đáng tiếc:
Tuyệt đối KHÔNG. Dầu ăn (như dầu đậu nành, dầu hướng dương) là hợp chất hữu cơ. Khi để trong môi trường tự nhiên, chúng sẽ bị ôi thiu, tạo mùi khó chịu. Hơn nữa, dầu ăn có tính kết dính cao khi khô lại, làm Rubik của bạn kẹt cứng hơn trước. Đặc biệt, nó sẽ thu hút kiến và gián chui vào bên trong khối Rubik.
Điều này phụ thuộc vào tần suất bạn chơi và môi trường bảo quản. Nếu bạn là một cuber luyện tập hàng ngày (từ 1-2 tiếng), bạn nên vệ sinh và tra lại lube khoảng 3-4 tuần một lần. Nếu bạn ít chơi, hãy bảo dưỡng khi cảm thấy khối Rubik bị rít, khô hoặc có tiếng kêu bất thường.
Lube gốc nước (ví dụ: Maru Lube) có kết cấu lỏng, mỏng nhẹ, giúp tăng tốc độ Rubik lên cực nhanh gần như ngay lập tức. Tuy nhiên, nó bay hơi rất nhanh và bạn phải tra lại thường xuyên. Ngược lại, lube gốc Silicone (như Gan, MoYu) đặc hơn, tạo cảm giác đầm tay (control tốt hơn), êm ái và bám trên nhựa rất lâu, có thể sử dụng hàng tháng trời mới cần tra lại.
Bạn có thể dễ dàng nhận biết qua các dấu hiệu: Rubik xoay nặng tay hơn bình thường, các thao tác finger trick hay bị vấp, xuất hiện tiếng lạo xạo hoặc tiếng kim loại ma sát bên trong, và khi nhìn vào các khe hở thấy khô ran, bám bụi đen. Đó là lúc bạn cần thực hiện ngay các bước bảo dưỡng trên.
Bảo dưỡng và làm trơn rubik không phải là một công việc phức tạp. Chỉ với vài vật dụng cơ bản tại nhà, sự tỉ mỉ và một chút chất bôi trơn phù hợp, bạn đã có thể biến một khối Rubik cũ kỹ, rít kẹt trở nên mượt mà, tốc độ như mới mua. Chúc bạn thực hiện thành công và có những trải nghiệm cubing tuyệt vời, không ngừng phá vỡ các kỷ lục cá nhân của chính mình!
Metoolzy